Xin chào các anh chị phụ huynh và các bạn học sinh sinh viên, mình là Trần Nguyên Quyết, nguyên là giảng viên Đại học công nghiệp Hà Nội, hiện tại đang là Giám đốc Công ty TNHH Đào tạo và công nghệ CVTECH Việt Nam, chuyên về đào tạo và giới thiệu nhân lực chất lượng cao làm việc tại Việt Nam - Nhật Bản - Hàn Quốc, đồng thời mình chuyên tư vấn hướng nghiệp cho các học sinh, sinh viên.
Có một vấn đề mà mình đã nói khá nhiều lần đó là hiện nay, tỷ lệ cử nhân các ngành kinh tế, quản trị kinh doanh đang thất nghiệp hoặc phải làm trái ngành với mức lương ba cọc ba đồng đang khá cao. Tại sao lại có nghịch lý này? Đó là vì chúng ta đang đào tạo ra quá nhiều "thầy" mà lại quá thiếu "thợ". Các trường đại học thi nhau mở ngành kinh tế vì chi phí đào tạo rất rẻ, không cần đầu tư máy móc, phòng lab phức tạp. Còn các bạn học sinh lớp 12 thì sao? Các bạn chọn Kinh tế phần lớn vì nghe cái tên nó "sang", nghe nó có vẻ nhàn hạ, dê có việc nhẹ lương cao, hoặc phổ biến nhất là vì các bạn sợ học những môn Toán, Vật lý và các ngành kỹ thuật vì nghĩ nó khô khan, khó học.
Nhưng kết quả nhận lại là gì? Sau 4 năm, rất nhiều bạn ra trường với một mớ lý thuyết chung chung. Kỹ năng mềm không có, ngoại ngữ thì bập bẹ giao tiếp cơ bản, kiến thức chuyên môn thì cái gì cũng biết một tí nhưng không sâu cái gì. Trong khi đó, với 12 năm kinh nghiệm làm nhân sự, mình khẳng định: Các tập đoàn đa quốc gia tại Việt Nam hiện nay họ đang cực kỳ khắt khe. Họ cần những người vào là làm được việc ngay, có thể đem lại doanh thu thực tế, chứ họ không trả lương cho những người chỉ giỏi lý thuyết suông trên giấy tờ. Nếu
các bạn cứ chọn ngành theo kiểu "thấy người ta ăn khoai cũng vác mai đi
đào" mà không tính đến năng lực thực tế của bản thân, thì 4 năm đại học sắp
tới sẽ là một khoản đầu tư lỗ nặng cho cả bố mẹ và chính các bạn.
Vậy thì, nếu vẫn muốn theo khối kinh tế, các bạn phải làm gì để không rơi vào tình trạng thất nghiệp kia? Mình chỉ cho các bạn 6 giải pháp thực chiến sau đây:
Thứ nhất, hãy tự đánh giá lại năng lực thực sự của bản thân. Các bạn hãy tự
hỏi mình: Mình có thực sự là người năng động không? Có tố chất bán hàng,
có khả năng đàm phán và giao tiếp không sợ đám đông không? Nếu bạn là người
hướng nội, chỉ muốn ngồi văn phòng máy lạnh gõ máy tính mà không có kỹ
năng gì đặc biệt, xin hãy gạch ngay ngành Quản trị kinh doanh, kinh tế đối
ngoại ra khỏi danh sách. Và nếu không có những tố chất phù hợp với ngành
kinh tế, hãy mạnh dạn tìm hiểu thêm các ngành học khác dễ tìm việc làm hơn.Thứ hai, hãy học theo hướng ứng dụng và ngách chuyên sâu. Đừng học những
cái tên quá chung chung nữa. Hãy chọn các chuyên ngành hẹp, thực tế và
đang khát nhân lực như: Logistics, Quản trị chuỗi cung ứng, Phân tích dữ
liệu kinh doanh, Fintech, hoặc thậm chí là kế toán. Đây là những ngành mà
các bạn được đào tạo 1 chuyên môn sâu, có thể áp dụng ở nhiều công việc, vẫn
còn đất để các bạn phát triển trong tương lai.Thứ ba, ngoại ngữ là tấm vé bắt buộc. Dù học ngành gì, đặc biệt là khối
kinh tế, nếu ra trường bạn không có chứng chỉ IELTS từ 6.5 trở lên, hoặc
tiếng Nhật N3, Tiếng Trung HSK4, tiếng Hàn Topik 4, thì cánh cửa bước vào
các tập đoàn lớn, lương cao gần như đóng sập lại trước mắt bạn. Hãy đầu tư
học ngoại ngữ ngay từ năm nhất, đừng đợi đến năm 4 mới cuống cuồng đi thi.Thứ tư, phải biết sử dụng công nghệ và AI. Thời đại 2026 là thời đại của
Trí tuệ nhân tạo. Một sinh viên kinh tế muốn không bị đào thải thì phải biết
sử dụng các công cụ AI để phân tích thị trường, tối ưu hóa công việc, viết
nội dung quảng cáo. Nếu không cập nhật công nghệ, bạn sẽ thua ngay những
sinh viên mới ra trường khác.Thứ 5, hãy phát triển năng lực thích nghi: đây là một trong những năng lực
quan trọng nhất của GenZ và GenAlpha trong thế kỉ 21. Nền kinh tế và công
nghệ cũng như địa chính trị thế giới đang thay đổi rất nhanh. Có những công
việc biến mất, và các công việc mới được sinh ra, đặc biệt là các nghề liên
quan các ngành học về kinh tế. Vì vậy, hãy rèn luyện năng lực thích nghi để
làm chủ mọi hoàn cảnh đến với bản thân.Thứ 6, Hãy đi làm thêm để tích lũy kinh nghiệm thực tế: Không phải đi làm
thêm kiểu bưng bê nhà hàng hay dạy gia sư, mà đi làm thêm liên quan đúng
chuyên ngành, ngay từ năm thứ 2 đại học. Có thể bắt đầu từ các công việc
nhỏ nhất, thấp nhất trong chuỗi công việc, chấp nhận làm thực tập sinh không
lương nhưng được tiếp cận công việc thực tế. Hiện nay, một cử nhân kinh tế
vừa ra trường mà chưa có chút kinh nghiệm nào thì khả năng có được việc làm
tốt là rất khó luôn.
Kết luận: Đó là chia sẻ của mình, các bạn có thông tin, quan điểm hoặc câu hỏi gì, hãy comment phía dưới nhé.. Còn các anh chị phụ huynh và các bạn học sinh sinh viên nếu muốn được tư vấn chuyên sâu hơn thì hãy liên hệ số Zalo 0969.081.015 để vào nhóm tư vấn chuyên sâu 1-1 của mình. Hoặc các bạn muốn được tự học hướng nghiệp để tự định hướng cho bản thân thì hãy tìm hiểu khóa học Hướng nghiệp thực chiến online của mình, hãy truy cập https://thayquyethuongnghiep.vn/huong-nghiep-thuc-chien-toan-dien. Chúc các bạn thành công!
#huongnghiep #thayquyet #2k8 #chonnganh #kinhte #thatnghiep #cvtech