Ngành Công an, Quân đội và Nông nghiệp công nghệ cao: có hợp với bạn?

Khối Công an, Quân đội hợp với học sinh có kỷ luật cao, sức khỏe tốt, chịu được môi trường khuôn khổ; ưu đãi lớn nhưng tuyển sinh khắt khe từ điểm số, thể lực đến lý lịch. Nông nghiệp công nghệ cao và môi trường hợp với người thích khoa học sự sống, thích thử cái mới và không ngại làm việc ngoài thực địa. Hai nhóm rất khác nhau, nhưng có một điểm chung: phải kiểm tra điều kiện của bản thân từ sớm, vì đến lớp 12 mới tìm hiểu thì thường đã muộn.

Nông nghiệp đã chuyển sang công nghệ cao

Hình ảnh con trâu đi trước, cái cày theo sau không còn đúng với ngành nông nghiệp đang tuyển người. Trang trại hiện đại dùng cảm biến đo độ ẩm, hệ thống tưới tự động, nhà màng, thiết bị bay không người lái để phun thuốc và theo dõi cây trồng. Người kỹ sư có thể giám sát cả một khu canh tác qua màn hình điện thoại.

Ngành học tương ứng gồm Khoa học cây trồng, Công nghệ sinh học, Công nghệ sau thu hoạch, Công nghệ thực phẩm, Kinh doanh nông nghiệp. Người ra trường làm ở nông trại, và cả ở viện giống, doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, doanh nghiệp vật tư, công ty khởi nghiệp nông nghiệp. Phụ huynh còn giữ định kiến "học nông nghiệp là về quê làm ruộng" nên tìm hiểu lại, vì thực tế đã khác xa.

Môi trường, năng lượng tái tạo và tín chỉ carbon là những nghề mới

Biến đổi khí hậu và ô nhiễm đã thành vấn đề phải giải bằng kỹ thuật. Các hướng đang lớn lên gồm kỹ thuật môi trường, xử lý và tái chế rác thải theo mô hình kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời. Thị trường tín chỉ carbon còn mới ở Việt Nam, cần người biết đo đạc, kiểm kê phát thải và thẩm định.

Nhóm này cần nền tảng Sinh, Hóa tốt, và một ít Toán để làm việc với số liệu đo đạc. Vì thị trường còn mới, cơ hội lớn đi kèm độ bất định: người học nên chọn chương trình có nền kỹ thuật chắc, để nếu một hướng chậm lại vẫn chuyển sang hướng khác được.

Khối Công an, Quân đội: ưu đãi đi kèm kỷ luật

Khối Công an lo bảo đảm trật tự xã hội, phòng chống tội phạm, an ninh mạng. Khối Quân đội lo bảo vệ chủ quyền, tác chiến, hậu cần, kỹ thuật quân sự. Sức hút của hai khối nằm ở ưu đãi: học viên được nhà nước bảo đảm chi phí học tập, sinh hoạt theo chế độ, và sau khi tốt nghiệp được phân công công tác theo quy định của từng ngành.

Mặt còn lại ít được nói tới. Học viên sống trong môi trường kỷ luật chặt, thời gian biểu cố định, ít tự do cá nhân, chấp hành mệnh lệnh cấp trên. Ra trường là nhận nhiệm vụ theo phân công, có thể ở xa nhà, và công việc gắn với trách nhiệm lớn. Coi đây là "chỗ ấm thân" là hiểu lầm. Ưu đãi chỉ đáng giá với người thật sự chịu được nếp sống đó trong nhiều năm.

Điều kiện tuyển sinh cần kiểm tra trước: sức khỏe, lý lịch, điểm số

Tuyển sinh vào hai khối có ba vòng lọc mà các trường dân sự không có. Thứ nhất là sức khỏe: ngành Công an áp dụng tiêu chuẩn riêng theo Thông tư 62/2023/TT-BCA, gồm phân loại sức khỏe, chiều cao, thị lực, và cả những chỉ số như hình xăm, sẹo lồi ở vùng hở; khối Quân đội có tiêu chuẩn riêng do Bộ Quốc phòng quy định. Thứ hai là thẩm tra lý lịch bản thân và gia đình. Thứ ba là điểm số, thường cao, và với khối Công an còn có bài thi đánh giá riêng của Bộ Công an.

Thí sinh phải qua sơ tuyển tại địa phương trước khi đăng ký xét tuyển, và lịch sơ tuyển thường bắt đầu từ đầu năm lớp 12. Vì tiêu chuẩn và lịch có thể thay đổi theo từng năm, học sinh và phụ huynh nên đọc thông báo tuyển sinh chính thức của năm đó trên trang của trường, của Bộ Công an hoặc Bộ Quốc phòng, thay vì dựa vào bài tổng hợp trên mạng.

Việc nên làm ngay từ lớp 10, 11: đo chiều cao, cân nặng, kiểm tra mắt, và so với tiêu chuẩn của năm gần nhất. Cận thị nặng hay chiều cao chưa đạt là những điều nên biết sớm, để có thời gian chuẩn bị phương án khác thay vì vỡ mộng ở vòng sơ tuyển.

An ninh mạng và tác chiến điện tử cần người giỏi công nghệ

Lực lượng vũ trang ngày nay cần nhiều người làm công nghệ: chống tội phạm công nghệ cao, bảo mật dữ liệu, tác chiến điện tử, điều khiển thiết bị bay không người lái. Học sinh giỏi lập trình, điện tử mà vẫn muốn môi trường kỷ luật và ổn định có thể tìm hiểu các ngành kỹ thuật trong học viện Công an, Quân đội.

Điều kiện sức khỏe và lý lịch vẫn áp dụng như mọi ngành khác trong khối. Giỏi công nghệ là lợi thế khi đã qua được vòng lọc, chưa thay được vòng lọc.

Ai hợp với từng khối

Nhóm nông nghiệp, môi trường hợp với người tò mò về sinh vật và tự nhiên, thích đổi mới, học tốt Sinh, Hóa, chấp nhận làm việc ở thực địa, phòng thí nghiệm, môi trường linh hoạt. Nhóm an ninh, quốc phòng hợp với người kỷ luật, nghiêm túc, có tinh thần đồng đội, chịu áp lực tốt, học tốt Toán, Lý hoặc ngoại ngữ, và thấy thoải mái trong khuôn khổ chặt chẽ.

Với khối Công an, Quân đội, câu hỏi đáng hỏi nhất là: nếu bỏ hết ưu đãi ra, mình có còn muốn làm công việc đó không? Nếu câu trả lời là có, hãy bắt đầu chuẩn bị sức khỏe và hồ sơ ngay. Nếu chưa chắc, nên đọc thêm bài học xong lớp 12 nên học gì để thấy các con đường khác, và tìm hiểu các phương thức xét tuyển đại học để có phương án song song. Toàn cảnh tám nhóm ngành có ở bài các nhóm ngành nghề ở Việt Nam. Gia đình cần người cùng rà điều kiện cụ thể của con có thể đặt lịch tư vấn 1-1.